Prawdopodobnie większość z nas potrafi docenić, jak istotnym przedmiotem w naszych życiach są materace. Jednak kto wynalazł przedmiot, na którym sypiają dziś miliardy ludzi na całym świecie? Historia materaca wskazuje nam, że za wynalezieniem materaca do snu nie stoi jedna konkretna osoba. Jednak w jaki sposób ludzkość rozwinęła stos zwiniętych liści lub stogi siana wykorzystywane do snu w komfortową powierzchnię, którą możemy dziś zastać w każdej sypialni?

  • Pochodzenie słowa materac
  • Pierwsze materace przypominające dzisiejsze modele
  • Wynalezienie pianki pamięciowej w materacach
  • Kto był odpowiedzialny za stworzenie materaca?


Pochodzenie słowa materac

Słowo materac ma swoje korzenie w arabskim słowniku pod słowem znanym jako matrah. Słowo to dało początek kolejnym nazewnictwom. W ten sposób w języku niemieckim narodził się wyraz matratze, w języku angielskim mattress, z kolei we włoskim materasso. Jeżeli chodzi o słowo materac znane z języka polskiego, prawdopodobnie zostało zaczerpnięte ze starofrancuskiej nazwy materas. Niezależnie od języka, słowo to zawsze wyznaczało powierzchnię przeznaczoną do snu.

Oryginalna nawierzchnia do spania znana wieki temu prawdopodobnie mogła składać się z liści, mchu i innych miękkich materiałów, które sprawiały, że miejsce do spania stawało się nieco bardziej przystępne. Przed pierwszymi krokami, które zrodziły cywilizację i prowizoryczne miasteczka oraz osady, człowiek pierwotny bardzo często sypiał w jaskini lub w innym miejscu, które oferowały kawałek ziemi wolny od wilgoci.

 

Pierwsze materace przypominające dzisiejsze modele

Dopiero w połowie XIX wieku zaczęły pojawiać się materace, które przypominają dzisiejsze odpowiedniki. Stalowe sprężyny użytkowane w klasycznych materacach zostały wynalezione w 1857 roku. Początkowo jednak nikt nie zamierzał umieścić ich w materacu. Sprężyny były dodawane do krzeseł, aby zwiększyć komfort związany z ich użytkowaniem. Niektórzy producenci szybko zdali sobie sprawę z tego, że ten sam patent można wykorzystać na większą skalę w materacach. Heinrich Westphal był pierwszą osobą, która wykorzystała stalowe sprężyny podczas produkcji materaca. Miało to miejsce w 1871 roku. Jednakże jego wynalazek cieszył się uznaniem i ogromną popularnością aż do XX wieku.

Pytając więc o to, kto tak naprawdę stoi za materacem trudno odpowiedzieć na to pytanie. Możemy jednak uznać, że Heinrich Westphal był pierwszą osobą, która zaprojektowała materace o wyglądzie i sposobie budowy znanej nam dziś. Mimo zbliżonego wyglądu wypełnienie materaca sprzed ponad 150 lat było niezwykle różne od materiałów wykorzystywanych dzisiaj. Niektóre materace sprężynowe były wówczas pokrywane specjalną wyściółką z łabędziego lub gęsiego puchu.

Oczywiście efektem takiego pomysłu nie były materace tak wygodne, jak produkty znane nam dzisiaj, jednak sprawdzały się one o wiele lepiej od wszelkich powierzchni do spania, z których ludzie korzystali przed XIX wiekiem. Na początku XX wieku ludzie polegali na naturalnych materiałach podczas tworzenia wyściółki w materacach. Niestety większość znanych wówczas naturalnych produktów nie oferowała niezbędnej w materacach sprężystości. Wyściółka bardzo szybko rozpłaszczała się pod naciskiem ciężaru i stawała się niewygodna. Przełom nastąpił w 1926 roku, gdy Dunlop opracował wykorzystywanie pianki lateksowej. Pianka, którą wypełniano wtedy materace, jest w powszechnym użyciu do dziś. Dzięki temu wynalazkowi nawet ludzie o wysokiej masie ciała mogli zaznać zdrowego snu i wreszcie poczuli się komfortowo we własnym łóżku.

Wynalezienie pianki pamięciowej w materacach

Poliuretany zostały opracowane już w 1937 roku. Jednakże dopiero pod koniec lat pięćdziesiątych ktoś wpadł na to, aby wzbogacić materace sprężynowe wygodną wyściółką z elastycznej pianki. Wcześniej ludzie spali na powierzchniach z wełny, które nie oferowały niemal żadnej sprężystości i bardzo szybko zapadali się do środka wraz z zużyciem materaca. Wraz z rozwojem technologii NASA opracowała nowy rodzaj pianki. Za rok 1966 możemy przyjąć datę pojawienia się pianki pamięciowej, za granicą znanej jako memory foam. Początkowo materiał ten miał za zadanie absorbować siłę nacisku wywoływaną przez przeciążenie w kosmosie. Niektórzy producenci po zapoznaniu się z charakterystyką tego materiału uznali, że jest on doskonałym elementem do wzbogacenia materaca. Pianka pamięciowa dostosowywała się do wagi osoby śpiącej na materacu i podtrzymywała jej ciało w komfortowej pozycji przez całą noc. W ten sposób pojawiły się zupełnie nowe materace, które oferowały klientom wsparcie wielu punktów ciała podczas spoczynku.

 

Kto był odpowiedzialny za stworzenie materaca?

Więc jak możemy określić, kto tak naprawdę wynalazł materac? Odpowiedź na to pytanie jest niemal niemożliwa. Możemy uznać, że nikt nie stoi za opracowanie materaca jako całej idei. Określenie materaca zapisane w słowniku sugeruje, że jest to po prostu pokrowiec wypełniony miękkim i sprężystym materiałem, służący do spania. Jeżeli zatem mielibyśmy doszukiwać się pierwszych ludzi, którzy opracowali podobne tej definicji przedmioty, moglibyśmy wskazać nawet starożytnych Greków i Rzymian. Już wtedy korzystali z miękkich posłań, które wraz z biegiem lat i rozwojem technologii przechodziły nieustanną modernizację.